Het pretpark als exportproduct

Luchtfoto van Tivoli in Kopenhagen

Pretparken die succesvol zijn in hun eigen land exporteren hun product graag naar een ander land of werelddeel. Disney en Lego zijn er succesvol mee, Six Flags tot nu toe niet. Puy du Fou en Ferrari gaan een poging wagen, de Efteling denkt erover en Tivoli kent de voor- en nadelen.

Disney was de eerste die zijn themaparken naar het buitenland exporteerde. De twee parken in eigen land – in Californië en Florida – trokken miljoenen bezoekers en The Walt Disney Company besloot halverwege de jaren zeventig buiten de grenzen van de Verenigde Staten te kijken naar vestigingsplaatsen voor nieuwe filialen. Op 15 april 1983 opende Tokyo Disneyland, dat onder licentie van Disney volledig werd opgezet door een Japans bedrijf, en in de jaren daarna kwamen er Disneylanden in Parijs, Hongkong en Shanghai.

Legoland Billund

Succesvol exportproduct

Ook Legoland werd de afgelopen decennia een succesvol exportproduct. Het oorspronkelijke themapark rond de wereldberoemde bouwblokjes in het Deense Billund kreeg zusterparken in Engeland, Duitsland, de Verenigde Staten, Maleisië en Dubai. Er staan nog drie Legolanden in de planning: in Japan, Zuid-Korea en in Goshen, vlakbij New York. De expansie van het Legomerk als pretpark is te danken aan Merlin Entertainments. Die Engelse firma kocht in 2005 het recht om Legoland-parken te bouwen van het Deense Lego, dat destijds in zwaar weer verkeerde. Met Lego gaat het inmiddels weer goed, met Legoland ook.

Ontwerp van Six Flags Dubai

Onder de Six Flags-vlag

Niet alle exportpogingen zijn een succes. De bekende Amerikaanse pretparkexploitant Six Flags waagde in 1999 de oversteek naar Europa. Het bedrijf kocht Warner Bros. Movie World – nu Movie Park Germany – en de Walibi-parken bij Brussel en in de Flevopolder. Die werden omgetoverd tot Six Flags Belgium en Six Flags Holland. Meer Europese parken stonden op de nominatie om onder de Six Flags-vlag te gaan opereren, maar de kosten bleken te hoog en de opbrengsten te laag. Het Rollercoaster Capital-concept bleek toch te weinig onderscheidend. De Amerikaanse pretparkreus trok zich in 2004 terug van het Europese continent, maar gaat het nu in Dubai proberen. In het oliestaatje opent in 2019 Six Flags Dubai.

Efteling in Oost-Europa?

De wens om de succesvolle parkformule te exporteren – bijvoorbeeld naar een Oost-Europees land waar de attractieparkenbranche nog in de kinderschoenen staat – leeft ook bij onder meer de directie van de Efteling. Vijf jaar geleden al opperde toenmalig directeur Bart de Boer het idee een tweede Efteling te beginnen in het buitenland, met meer uitbreidingsmogelijkheden dan in Kaatsheuvel en een betere bereikbaarheid. Dat plan ligt er nog steeds; als een mooie kans zich voordoet zal de Efteling daar zeker naar kijken, is het standpunt van de huidige directeur Fons Jurgens. Prioriteit heeft een nieuwe Efteling over onze landsgrenzen echter niet.

Puy du Fou

Historische themaparken

Verder dan alleen denken aan een vestiging over de landsgrenzen zijn de parken Puy du Fou en Ferrari Land. Het succesvolle historische Franse themapark Puy du Fou heeft vergaande plannen voor drie nieuwe filialen. In 2019 moet de bouw starten van een Puy du Fou nabij het Spaanse Toledo, een investering van 140 miljoen euro. Met externe partners bespreekt het bedrijf uit de Franse Vendée momenteel een vestiging in China. De planning is om het Chinese park in 2025 te openen, twee jaar later gevolgd door een derde themapark ergens in Europa of China. Puy du Fou heeft al ervaring met het exporteren van spectaculaire openluchtshows: Raveleijn in de Efteling is een productie van de Fransen, net als Kynren, an epic tale of England, een voorstelling voor achtduizend toeschouwers in het Engelse plaatsje Bishop Auckland.

Prestigieus automerk

Vergaande plannen voor het exporteren van pretparken heeft ook het Italiaanse Ferrari. In 2010 zag het eerste themapark rond het prestigieuze automerk het licht: Ferrari World in Abu Dhabi. Op 7 april opent Ferrari Land naast pretpark Port Aventura in het Spaanse Salou. Als het aan Ferrari-directeur Sergio Marchionne ligt, blijft het niet bij twee themaparken. Hij denkt aan parken op alle continenten waar het automerk een groot deel van zijn producten afzet. Als eerste werelddelen waar na Europa en het Midden-Oosten een Ferrari land zou moeten komen noemt Marchionne Noord-Amerika en Azië.

Tivoli in Kopenhagen - Foto: Lasse Salling

Expertise exporteren

Dat een park exporteren niet altijd goed afloopt, ondervond Tivoli Gardens in Kopenhagen. De Denen gaven in 1997 een Japanse firma een licentie om een vestiging van Tivoli te openen in Kurashiki, 150 kilometer ten oosten van Hiroshima. Kurashiki Tivoli Park startte in 1998, maar sloot tien jaar later definitief de poorten. “Wij hebben de stekker eruit getrokken”, vertelt Simon Verheij van het Deense Tivoli. “Het Japanse park was slecht en er zat geen verbetering in. Het was onze naam niet waard.” Toch haalt Tivoli Gardens in Kopenhagen nog steeds omzet uit export: het populaire stadspark stelt zijn expertise beschikbaar aan buitenlandse parken. Verheij: “Tivoli International helpt andere parken bij het design en het opzetten van een business model en restaurants. Dat hebben we gedaan bij Coney Island in Brooklyn, New York, en bij parken in het Midden-Oosten en China. Uit onze buitenlandse projecten hebben we één belangrijke les getrokken: doe nooit water bij de wijn!”

> Een pretpark midden in de stad, gaat dat?

11-3-2017 © Tekst: Parkplanet – Foto’s: Lasse Salling/Tivoli, Legoland, Puy du Fou, Six Flags